01

Framfærslulán

Framfærslulán LÍN eru ætluð til að mæta framfærsluþörfum námsmanna á meðan á námi stendur.

 

02

Fjárhæð láns

Fjárhæð framfærsluláns byggir á reiknaðri framfærsluþörf námsmanna á Íslandi en fjárhæðin er önnur fyrir nemendur sem stunda nám í öðru landi.

Þá tekur fjárhæð framfærsluláns einnig mið af högum námsmanns á námstímanum, til dæmis búsetuformi, hjúskaparstöðu, fjölda barna og tekjum. 

Þú getur aflað þér nánari upplýsinga um mögulegar lánsupphæðir með því að nota reiknivélina sem finna má hér.

 

 

03

Áhrif tekna á námslán

Tekjur námsmanns á viðmiðunarári geta haft áhrif á fjárhæð veittra námslána ef þær fara yfir frítekjumark. Viðmiðunarár í þessum skilningi er upphafsár námsársins og er horft til tekna frá 1. janúar til 31. desember eins og þær koma fram í skattframtali námsmanns. Sem dæmi er árið 2018 viðmiðunarár fyrir námsárið 2018-2019.

Námsmaður má hafa allt að 930.000 kr. í tekjur á viðmiðunarári án þess að námslán hans skerðist. 45% allra tekna umfram frítekjumark koma til frádráttar á námsláni og er skerðingunni dreift hlutfallslega á umsóttar einingar.
Séu tekjur það háar að framfærslulán skerðist að fullu, hefur skerðing vegna tekna einnig áhrif á mögulegt skólagjaldalán.

Námsmenn sem eru að koma af vinnumarkaði og hafa ekki verið í námi síðustu 6 mánuði áður en nám hefst geta átt rétt á þreföldu frítekjumarki á fyrsta námsári eftir að nám hefst.

Hvað telst til tekna?
Allar tekjur á árinu 2018 sem mynda skattstofn teljast vera tekjur við útreikning námslána á námsárinu 2018-2019.

 Innifalið í þessu eru m.a.
launatekjur, skattskyldir náms- og rannsóknarstyrkir, kennslulaun, greiðslur í fæðingarorlofi, tryggingabætur, atvinnuleysisbætur og lífeyrisgreiðslur.

 Til frádráttar tekjum koma skólagjöld sem námsmaður fær ekki lánað fyrir og föst afborgun námsláns sem til fellur og greidd er á stuðningstímabilinu.



04

Lánsáætlun

Þegar námsmaður hefur sótt um námslán og skilað inn þeim gögnum og upplýsingum sem LÍN óskaði eftir í sambandi við umsóknina er gefin út lánsáætlun sem birt er á Mitt LÍN. Þar kemur fram fjárhæð þess láns sem námsmaður getur vænst að fá greitt í lok hverrar annar að því tilskyldu að veittar upplýsingar í umsókn reynist réttar.

Námsmenn geta framvísað lánsáætluninni í banka og fengið yfirdrátt út á hana sem þeir síðan endurgreiða með námsláninu þegar það er borgað út í lok misseris. Verði breytingar á högum námsmanns eftir að hann skilar lánsumsókn gætu þær haft áhrif á upphæð láns.

Breytingar sem geta haft áhrif á upphæð láns eru t.d. námstímabil, fjöldi eininga, nýtt nám, nýr skóli, breyttar tekjur o.s.frv. Námsmaður skal tilkynna breytingarnar á Mitt LÍN. Sé um að ræða breytingar sem námsmaður getur ekki gefið upp á Mitt LÍN er hægt að setja sig í samband við sjóðinn með því að senda tölvupóst á netfangið lin@lin.is.

 

05

Of hátt lán greitt út

Ef námsmaður hefur fengið greitt lán sem hann reyndist ekki eiga rétt á þarf hann að endurgreiða það. Ástæður þess að lán er ofgreitt geta verið með ýmsu móti en eftirfarandi eru dæmi um algengar ástæður:

Námsmaður gefur upp tekjur í tekjuáætlun sem reynast svo lægri en tekjur hans samkvæmt skattframtali.

Námsmaður gefur upp í umsókn sinni að hann sé í leigu eða eigið húsnæði en reynist síðar vera í leigulausu húsnæði (foreldrahúsnæði).
Námsmaður fær fyrirframgreidd skólagjaldalán fyrir tiltekið misseri en uppfyllir svo ekki skilyrði fyrir námslán á misserinu, t.d. vegna þess að ekki er skilað gögnum um lágmarksnámsframvindu.

Eigi lánþegi rétt til námslána á næsta misseri eftir að ofgreiðsla átti sér stað er heimilt að draga fjárhæð hins ofgreidda láns frá fjárhæð væntanlegs láns og skuldajafna þannig ofgreiðsluna. Sé ekki mögulegt að skuldajafna þarf lánþegi að gera hið ofgreidda lán upp.


Lánþegi hefur þá tvo valkosti, annað hvort að staðgreiða hið ofgreidda lán eða gera það upp með sérstöku skuldabréfi með ábyrgðarmanni.

Sé endurgreiðslukröfunni ekki sinnt verður námslánaskuldabréfinu lokað og hið ofgreidda lán innheimt sem aukaafborgun af námsláninu.

06

Skuldabréf

Útborgun lána er háð því skilyrði að LÍN hafi undir höndum undirritað skuldabréf sem þar sem lánþegi ábyrgist endurgreiðslu lánsins. Námsmenn fá skuldabréfin send til undirritunar frá LÍN áður en kemur að fyrstu útborgun námsláns. Í þeim tilvikum þar sem námsmaður stundar nám erlendis er umboðsmanni lánþega heimilt að undirrita skuldabréfið fyrir hönd lánþega.

 

Námsmaður getur nýtt sama skuldabréfið út allan námstíma sinn, svo fremi sem hann geri ekki lengra námshlé en eitt námsár meðan á námi stendur. Geri námsmaður meira en eins árs hlé á námi verður skuldabréfinu lokað og afborganir þess hefjast. Námsmaður þarf þá að undirrita nýtt skuldabréf hyggist hann taka aftur námslán.

 

Tveir aðilar þurfa að votta rétta undirskrift á skuldabréf. Að gefnu tilefni er bent á að starfsmönnum LÍN er ekki heimilt að votta undirskriftir.

 

Sé námsmaður á vanskilaskrá eða telst af öðrum ástæðum ekki tryggur lántaki, gerir LÍN kröfu um að hann útvegi ábyrgðarmann/menn á skuldabréfið. Ábyrgðarmenn þurfa að uppfylla tiltekin skilyrði, s.s. að vera ekki á vanskilaskrá, en einnig þarf lánveitingin að uppfylla skilyrði laga um ábyrgðarmenn, s.s. að lántaki undirgangist greiðslumat í banka.

 

Í lögum um ábyrgðarmenn er kveðið á um skyldu lánveitanda (í þessu tilviki LÍN) til að upplýsa verðandi ábyrgðarmann um þá áhættu sem felst í því að gangast í ábyrgð fyrir láni. Í því felst meðal annars að meta þarf með greiðslumati líkur á því að lántaki geti staðið í skilum á láninu og í kjölfarið þarf að kynna greiðslumat fyrir verðandi ábyrgðarmanni.

 

LÍN gerir ekki kröfu um að greiðslumat skili tiltekinni niðurstöðu (t.d. að það sé jákvætt) og þjónar það því aðeins þeim tilgangi að upplýsa verðandi ábyrgðarmann um hver greiðslugeta lántaka sé. Ef greiðslumat sýnir neikvæða niðurstöðu þarf ábyrgðarmaður að vera upplýstur um hana áður en hann gengst í ábyrgð.

 

Vakin er athygli á því að námsmenn sem eru í vanskilum við LÍN geta ekki fengið lán að nýju fyrr en búið er að koma afborgunum lána í skil.

07

Lokun skuldabréfs

Námslánaskuldabréfi er lokað þegar námsmaður hættir námi eða þegar námsmaður hefur gert lengra en eins árs hlé frá námi. Hafi námsmaður ekki sótt um námslán í eitt skólaár er gert ráð fyrir að viðkomandi sé hættur í námi og hefst þá undirbúningur að lokun skuldabréfs hans.


Þegar undirbúningur fyrir lokun skuldabréfs hefst sendir LÍN tölvupóst til viðkomandi námsmanns þar sem tilkynnt er um lokunina. Námsmaður hefur þá færi á að sækja um frestun á lokun skuldabréfs ef hann hefur haldið áfram að stunda nám án þess að taka námslán.


Námslánaskuldabréf bera vexti frá og með lokunardegi sem er dagsetning námsloka. Tveimur árum eftir lokun skuldabréfs hefjast svo afborganir af láninu.

Ef námsmaðurinn er enn þá í fullu lánshæfu námi en sækir ekki lengur um námslán getur hann sótt um frestun á lokun skuldabréfsins. Mikilvægt er að námsmaður sæki þá um frestun fyrir lok umsóknarfrests og skili námsárangri til sjóðsins innan gefinna tímamarka og eins fljótt og auðið er.


Námsmaður þarf að leggja fram gögn sem sanna að hann sé enn þá í námi og með lánshæfan árangur. Heimilt er að fresta lokun skuldabréfs að hámarki í fjögur ár frá því að fyrsta aðstoð hjá sjóðnum var veitt.


Ef námsmaður gerir hlé á námi í meira en eitt skólaár á hann ekki rétt á því að lokunardegi skuldabréfs sé frestað.


Hefji námsmaður aftur nám síðar getur hann sótt um undanþágu frá afborgunum lána að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.

Sækja um námslán