Close contact us

Hafa samband

Nafn
Kennitala
Netfang
Skilaboð

L-35/2012 - Endurgreiðsla námslána - málinu vísað frá málskotsnefnd - kærufrestur liðinn

Úrskurður

Ár 2012, miðvikudaginn 24. október, kvað málskotsnefnd Lánasjóðs íslenskra námsmanna upp svohljóðandi úrskurð um beiðni LÍN um frávísun máls L-35/2012: Með kæru sem barst málskotsnefnd 10. ágúst 2012 kærði kærandi úrskurð stjórnar Lánasjóðs íslenskra námsmanna (LÍN) frá 30. apríl 2012, þar sem umsókn kæranda um undanþágu frá afborgun námsláns var synjað. Með tölvupósti 17. ágúst 2012 var kæranda gefinn kostur á að skýra út hvers vegna kæran hafi borist eftir lögbundinn frest og bárust skýringar kæranda 2. september 2012. Stjórn LÍN var tilkynnt um kæruna með bréfi dagsettu 24. ágúst 2012 og jafnframt gefinn kostur á að tjá sig um hana. Kæranda var sent afrit bréfsins sama dag. Með bréfi dagsettu 10. september 2012 fór stjórn LÍN þess á leit að málskotsnefnd vísaði málinu frá þar sem kæran hafi borist meira en 3 mánuðum eftir dagsetningu bréfsins sem sent var kæranda, sbr. 27. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Í skýringum kæranda kemur fram að kærandi og eiginmaður hennar hafi verið á hrakhólum með húsnæði og hafi skráð lögheimili hjá systur kæranda. Á húsinu séu þrjár hurðir og svo virðist sem póstur skili sér ekki nægjanlega vel til þeirra sem skráðir séu á eina hurðina sem sé baka til á húsinu. Hafi kærandi og eiginmaður hennar lent í miklum vandræðum með póstburð til sín vegna þessa.

Niðurstaða

Um kærufrest í stjórnsýslumálum fer samkvæmt 1. mgr. 27. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 en þar segir að kæra skuli "borin fram innan þriggja mánaða frá því að aðila máls var tilkynnt um stjórnvaldsákvörðun, nema lög mæli á annan veg." Eigi er kveðið sérstaklega á um frest í lögum nr. 21/992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna og gildir því framangreindur þriggja mánaða frestur um kæru þessa. Í 5. mgr. 27. gr. stjórnsýslulaga segir ennfremur að kæra teljist "nógu snemma fram komin ef bréf, sem hefur hana að geyma, er komið til æðra stjórnvalds eða afhent pósti áður en fresturinn er liðinn". Um þetta segir í athugasemdum í greinargerð með frumvarpi til stjórnsýslulaga að þegar ákvörðun er tilkynnt skriflega til aðila, þá skuli miða upphaf kærufrests við "þann dag þegar ákvörðunin er komin til aðila". Verður því upphaf kærufrests í máli þessu miðað við þann dag sem ætla má að ákvörðun stjórnar LÍN hafi verið komin til kæranda. Það er á ábyrgð aðila málsins að sjá til þess að móttaka pósts geti farið fram með eðlilegum hætti, m.a. að gera ráðstafanir hjá pósthúsi um framsendingu eða geymslu pósts ef hætta er á að hann berist ekki með réttum hætti eða gera aðrar nauðsynlegar ráðstafanir. Verður því að mati málskotsnefndar að miða við að póstburður gangi eðlilega fyrir sig. Málskotsnefnd telur sér því ekki heimilt að miða við að bréfið hafi ekki borist kæranda fyrr en síðar sökum þess að bréfið hafi verið ranglega borið út. Niðurstaða stjórnar LÍN lá fyrir 17. nóvember 2011. Í máli þessu liggur fyrir að kæranda voru sendar upplýsingar um niðurstöðu stjórnar LÍN með með bréfi sem dagsett var 21. nóvember 2011. Samkvæmt upplýsingum LÍN, eins og nánar er fjallað um í úrskurði í máli nr. 14/2012, eru úrskurðir jafnan póstlagðir til málsaðila einum til tveimur dögum eftir fund. Um birtingu stjórnvaldsákvarðana er fjallað í 20. gr. stjórnsýslulaga og segir þar að eftir að stjórnvald hefur tekið ákvörðun skuli hún tilkynnt aðila máls nema það sé augljóslega óþarft. Ennfremur segir að ákvörðun sé bindandi eftir að hún er komin til aðila. Ekki er í 20. gr. laganna mælt fyrir um sérstakan birtingarhátt. Fram kemur í athugasemdum í greinargerð með frumvarpi til stjórnsýslulaga að það leiði af eðli máls, svo og réttaröryggissjónarmiðum, að birta verði aðila ákvörðun sem á að skuldbinda hann. Þar kemur einnig fram að með tilliti til réttaröryggis, að eðlilegast sé að íþyngjandi ákvarðanir séu tilkynntar skriflega þar sem því verður við komið. Samkvæmt framansögðu er eingöngu gerð krafa um að umrædd ákvörðun stjórnar LÍN hafi verið birt skriflega. Hins vegar er ekki gerð nein krafa í stjórnsýslulögum um að birting skuli fara fram þannig að móttaka skuli staðfest. Ákvörðun í máli kæranda var tekin mánudaginn 30. apríl 2012 og tilkynnt kæranda með bréfi dagsettu 2. maí s.á. Að mati málskotsnefndar er ekki tæk sú leið að miða kærufresti við að póstþjónusta hafi brugðist, heldur verður að gera ráð fyrir því að bréf berist innan 1-3 daga. Bendir málskotsnefnd á að Umboðsmaður Alþingis hefur miðað við 1-2 daga í álitum sínum (sjá t.d. mál nr. 5587/2009). Verður því ekki byggt á því að bréf LÍN hafi borist kæranda síðar en venja er, heldur miðað við bréfið hafi borist honum virkum 3 dögum síðar, þ.e. 7. maí. Kærufrestur hafi byrjað að líða daginn eftir eða 8. maí 2012, sbr. 8. gr. stjórnsýslulaga. Samkvæmt því hefði kæran þurft að berast til málskotsnefndar í síðasta lagi í lok dags þann 7. ágúst 2012. Samkvæmt ofangreindu er kæra sem barst málskotsnefnd 10. ágúst 2012 of seint fram borin og ber að vísa henni frá skv. 27. gr. stjórnsýslulaga nema þær ástæður sem getið er í 28. gr. stjórnsýslulaga séu fyrir hendi en þar segir að hafi kæra borist að liðnum kærufresti skuli vísa henni frá nema "afsakanlegt verði talið að hún hafi ekki borist fyrr" eða "veigamiklar ástæður mæli með því að kæran verði tekin til meðferðar". Kærandi hefur aðspurður borið við eins og áður greinir að honum berist póstur seint sökum vandræða með póstfang. Þá hefur kærandi einnig bent á aðstæður sínar, en hún sé öryrki og nú komin á ellilífeyri sem sé ástæða þess að sótt hafi verið um undanþágu til LÍN. Mál kæranda varðar mikilvæga hagsmuni en þó ekki umfram aðra þá kærendur sem bera mál sín undir málskotsnefnd, sem flest varða með einum eða öðrum hætti fjárhagslega hagmuni kærenda og framfærslu þeirra. Löggjafinn hefur þó ekki séð ástæðu til þess að kveða á um rýmri málskotsrétt í málum er varða LÍN en þá 3 mánuði sem kveðið er á um í stjórnsýslulögum. Telur málskotsnefnd sér þar af leiðandi ekki heimilt að víkja frá lögbundum 3 mánaða kærufresti. Ber samkvæmt 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga að vísa kæru kæranda frá málskotsnefnd.

Úrskurðarorð

Kæru kæranda í máli L-35/2012 er vísað frá málskotsnefnd LÍN.

Til baka