Close contact us

Hafa samband

Nafn
Kennitala
Netfang
Skilaboð

L-15/2013 - Umsóknarfrestur og útborgun - kæra barst of seint - málinu vísað frá

Úrskurður

 

Ár 2013, miðvikudaginn 10. júlí, kvað málskotsnefnd Lánasjóðs íslenskra námsmanna upp svohljóðandi úrskurð um frávísun máls L-15/2013:

 

Kæruefni

 

Með kæru sem barst málskotsnefnd 16. mars 2013 kærði kærandi úrskurð stjórnar Lánasjóðs íslenskra námsmanna (LÍN) frá 28. nóvember 2012, þar sem beiðni kæranda um endurskoðun á ákvörðun LÍN um endurkröfu vegna ofgreiddra námslána var hafnað. Stjórn LÍN var tilkynnt um kæruna með bréfi dagsettu 16. apríl 2013 og jafnframt gefinn kostur á að tjá sig um hana. Kæranda var sent afrit bréfsins sama dag. Athugasemdir LÍN bárust með bréfi dagsettu 30. apríl 2013. Með bréfi dagsettu sama dag voru kæranda sendar athugasemdir stjórnar LÍN og gefinn kostur á að gera við þær athugasemdir. Athugasemdir kæranda bárust með bréfi dagsettu 7. júní 2013.

 

Málsatvik og ágreiningsefni

 

Í kærunni kemur fram að kærandi óskar eftir því að felld verði úr gildi ákvörðun stjórnar LÍN í máli hennar varðandi kröfu um endurgreiðslu námsláns frá 28. nóvember 2012 er borist hafi kæranda þann 18. desember 2012. Tekið er fram í kærunni að greinargerð ásamt gögnum muni berast málskotsnefnd á næstu dögum. Hvorki umrædd gögn né greinargerð bárust málskotsnefnd LÍN þrátt fyrir ítrekanir þar um af hálfu nefndarinnar. Sendi kærandi greinargerð sína síðar. Var kæran því send stjórn LÍN til umsagnar án þeirra gagna sem kærandi hafði tiltekið að hann myndi senda. Í gögnum meðfylgjandi athugasemdum LÍN kemur fram að LÍN hefur farið þess á leit að kærandi endurgreiddi námslán þar sem hún hafi veitt rangar upplýsingar um námsárangur skólaárið 2010-2011. Hafi ákvörðun stjórnar LÍN verið tilkynnt kæranda með bréfi dagsettu 28. nóvember 2012 og hafi það verið póstlagt strax daginn eftir. Um sé að ræða óvenjulegt mál er starfsmaður sjóðsins hafi munað eftir. Hafi bréfið verið sent með A-pósti og hafi afrit jafnframt verið sent lögmanni kæranda. Telur stjórn LÍN óskiljanlegt hvað geti valdið því að bæði bréfið til lögmannsins og kæranda hafi ekki skilað sér fyrr en 18. desember eins og fram komi í kæru lögmanns kæranda. Fer stjórn LÍN fram á að málskotsnefnd vísi málinu frá þar sem kæran hafi borist meira en 3 mánuðum eftir dagsetningu bréfsins sem sent var kæranda, sbr. 27. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Með bréfi dagsettu 30. apríl 2013 var kærandi upplýstur um frávísunarkröfu stjórnar LÍN og þess farið á leit að hann legði fram gögn er staðfestu hvenær honum hafi borist bréf stjórnar LÍN og að hann eftir atvikum útskýrði og legði fram gögn um hvort önnur atvik, sbr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 ættu að leiða til þess að taka bæri kæru hans til meðferðar hjá málskotsnefnd. Kærandi sendi svarbréf þann 7. júní 2013. Var í bréfinu fjallað um kæruefnið en þeim atriðum sem málskotsnefnd hafði vísað til í bréfi sínu þann 30. apríl og vörðuðu kærufrest í málinu voru ekki gerð nein skil umfram það að lögmaður kæranda tiltók að bréf LÍN hafi ekki borist henni fyrr en 18. desember 2012.

 

Niðurstaða

 

Um kærufrest í stjórnsýslumálum fer samkvæmt 1. mgr. 27. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 en þar segir að kæra skuli "borin fram innan þriggja mánaða frá því að aðila máls var tilkynnt um stjórnvaldsákvörðun, nema lög mæli á annan veg." Eigi er kveðið sérstaklega á um frest í lögum nr. 21/992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna og gildir því framangreindur þriggja mánaða frestur um kæru þessa. Í 5. mgr. 27. gr. stjórnsýslulaga segir ennfremur að kæra teljist "nógu snemma fram komin ef bréf, sem hefur hana að geyma, er komið til æðra stjórnvalds eða afhent pósti áður en fresturinn er liðinn". Um þetta segir í athugasemdum í greinargerð með frumvarpi til stjórnsýslulaga að þegar ákvörðun er tilkynnt skriflega til aðila, þá skuli miða upphaf kærufrests við "þann dag þegar ákvörðunin er komin til aðila". Verður því upphaf kærufrests í máli þessu miðað við þann dag þegar ákvörðun stjórnar LÍN var komin til kæranda. Í máli þessu liggur fyrir að LÍN tilkynnti kæranda um ákvörðun sína með með bréfi dagsettu 28. nóvember 2012. Samkvæmt upplýsingum LÍN var bréfið póstlagt í A-pósti daginn eftir. Um birtingu stjórnvaldsákvarðana er fjallað í 20. gr. stjórnsýslulaga og segir þar að eftir að stjórnvald hefur tekið ákvörðun skal hún tilkynnt aðila máls nema það sé augljóslega óþarft. Ennfremur segir að ákvörðun sé bindandi eftir að hún er komin til aðila. Ekki er í 20. gr. laganna mælt fyrir um sérstakan birtingarhátt. Fram kemur í athugasemdum í greinargerð með frumvarpi til stjórnsýslulaga að það leiði af eðli máls, svo og réttaröryggissjónarmiðum, að birta verði aðila ákvörðun sem á að skuldbinda hann. Þar kemur einnig fram að með tilliti til réttaröryggis, sé eðlilegast að íþyngjandi ákvarðanir séu tilkynntar skriflega þar sem því verður við komið. Samkvæmt framansögðu er eingöngu gerð krafa um að umrædd ákvörðun stjórn LÍN hafi verið birt skriflega. Hins vegar er ekki er gerð nein krafa í stjórnsýslulögum um að birting skuli fara fram þannig að móttaka skuli staðfest. Ákvörðun í máli kæranda var tekin fimmtudaginn 28. nóvember og að sögn LÍN póstlögð daginn eftir. Að sögn kæranda barst hún honum þó ekki fyrr tæpum 3 vikum síðar, eða miðvikudaginn 18. desember. Að mati málskotsnefndar þarf að taka afstöðu til þess hvort miða eigi upphafsdag kærufrests við þann dag sem LÍN kveður vera póstlagningardag og eðlilegan afhendingartíma talinn þar frá, sem er 2-3 virkir dagar í það mesta, eða hvort miða eigi við þann dag sem kærandi kveður bréf LÍN hafa borist sér. Málskotsnefnd byggir á því að póstlagningardagur hafi verið 29. nóvember 2011 og hefur kærandi ekki lagt fram gögn er benda til annars. Að mati málskotsnefndar er ekki tæk sú leið að miða kærufresti við að tafir hafi verið á póstþjónustu, heldur verður að gera ráð fyrir því að bréf berist innan 1-3 daga. Bendir málskotsnefnd á að Umboðsmaður Alþingis hefur miðað við 1-2 daga í álitum sínum (sjá t.d. mál nr. 5587/2009). Samkvæmt könnun Póst - og fjarskiptastofnunar um gæði í póstþjónustu 2011 höfðu 100% sendinga í hraðasta flokki (A-póstur) verið bornar út á þriðja degi eftir póstlagningu. Að mati málskotsnefndar verður því ekki byggt á því að slíkar tafir hafi verið á póstþjónustu í máli kæranda, að bæði henni og lögmanni hennar hafi ekki borist bréf stjórnar LÍN fyrr en næstum 3 vikum eftir að bréfið var póstlagt. Ekkert bendir til að bréfið hafi ratað á rangan stað og koma heimilisföng kæranda og lögmanns hennar réttilega fram í bréfi því sem stjórn LÍN sendi þeim. Verður því ekki byggt á því að bréf LÍN hafi borist kæranda eða lögmanni hennar síðar en venja er, heldur miðað við bréfið hafi borist þeim 3 virkum dögum síðar. Kærufrestur hafi þvi byrjað að líða daginn eftir eða 5. desember 2012, sbr. 8. gr. stjórnsýslulaga. Samkvæmt því hefði kæran þurft að berast til málskotsnefndar innan þriggja mánaða eða í síðasta lagi í lok dags þann 4. mars 2013. Samkvæmt ofangreindu er kæra sem barst málskotsnefnd 16. mars 2013 of seint fram borin og ber að vísa henni frá skv. 27. gr. stjórnsýslulaga nema þær ástæður sem getið er í 28. gr. stjórnsýslulaga séu fyrir hendi en þar segir að hafi kæra borist að liðnum kærufresti skuli vísa henni frá nema "afsakanlegt verði talið að hún hafi ekki borist fyrr" eða "veigamiklar ástæður mæli með því að kæran verði tekin til meðferðar". Lögmanni kæranda var með bréfi þann 30. apríl 2013 gefinn kostur á að tjá sig sérstaklega um þennan þátt málsins. Í athugasemdum lögmannsins eru hins vegar hvorki frekari skýringar gefnar á því hvers vegna kæran er svo seint fram komin né vísað til þess að kærandi telji að önnur þau atvik sem vísað er til í 28. gr. stjórnsýslulaga eigi við í málinu. Mál kæranda varðar mikilvæga hagsmuni en þó ekki umfram aðra þá kærendur sem bera mál sín undir málskotsnefnd, sem flest varða með einum eða öðrum hætti fjárhagslega hagmuni kærenda og framfærslu þeirra. Löggjafinn hefur þó ekki séð ástæðu til þess að kveða á um rýmri málskotsrétt í málum er varða LÍN en þá 3 mánuði sem kveðið er á um í stjórnsýslulögum. Krafa LÍN á hendur kæranda varðar endurgreiðslu á ofgreiddu námsláni að fjárhæð rúmlega 160 þúsund krónur. Samkvæmt framnsögðu verður ekki séð að fyrir hendi í máli þessu séu slíkar ástæður sem tilgreindar eru hér að framan og réttlætt gætu undanþágu frá kærufresti. Ber samkvæmt 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga að vísa kæru kæranda frá málskotsnefnd.

 

Úrskurðarorð

 

Kæru kæranda í máli L-15/2013 er vísað frá málskotsnefnd LÍN.

Til baka